Uşaqlarda fenilketanuriya
Maddələr mübadiləsi pozuntularından biri də fenilketanuriyadır.Bu xəstəlik uşağın qaraciyərindəki bir fermentin əksikliyi nəticəsində ortaya çıxır.Həmçinin ağır irsi xəstəlik olub,sinir sisteminin zədələnməsi ilə xarakterizə olunur.Xəstəliyin qarşısı alınmadıqda orqanizmdə fenilalaninin miqdarı artır və uşaqda iləri dərəcədə zəka geriliyi yaradır. Sinir sisteminə göstərdiyi təsir nəticəsində isə uşağın motor inkişafı ləngiyir.Bu proses uşaq 6 aylıq olanda nəzərə çarpır və […]
Körpə uşaqlarda hidrosefaliya xəstəliyi
Hidrosefaliya (yunan. “hidro” – su, “sefalon” – baş) zamanı beyinin mədəciklərinin ölçüləri artır. Bunun səbəbi beyində likvorun həcminin artmasıdır. Likvor beyinin mədəciklərində hazırlanan və beyinin normal fəaliyyəti üçün çox vacib olan xüsusi şəffaf suya oxşayan mayedir. Bu maye burada daim hazırlanır və daim da geri sovrulur. Likvorun geri sovrulması prosesində müxtəlif səbəblərə görə pozulmalar baş […]
Uşaqlarda hiperaktivlik və diqqət əksikliği.
Hiperaktivlik və diqqət əksikliyi “hiper” yunan sözü olub “yüksək”, aktivas isə “hərəkət və hərəkətli” deməkdir.Hiperaktivlik sözü də bu iki sözün birləsməsindən əmələ gəlib və aktiv, hərəkətli davranış sistemini tənzimləyə bilməyən uşaqları ifadə edir. Hiperaktivlik və diqqət əksikliyi sindromunu ilk dəfə 1845-ci ildə doktor Henrix Hoffman təsvir etmişdir. O bunu 3 yaşlı oğlu üçün oxumağa kitab […]
Müasir şəraitdə kiçik məktəblilərdə məktəb dezadaptasiyasının əmələ gəlməsi səbəbləri
Məktəbə getməyə başladığı ilk gündən, kiçik məktəblilərin həyatında bütövlükdə əsaslı dəyişikliklər qeydə alınmağa başlayır. Beləki, onların inkişafının sosial şəraiti dəyişir və bu şəraitə yeni-yeni elementlər qatılır: aparıcı fəaliyyət yenisi ilə əvəz olunur, ünsiyyət dairəsi genişlənir – oraya yeni insanlar kimi müəllim, sinif yoldaşları daxil olur və s. Məktəbə gedən uşağa ətrafdakıların münasibəti kökündən dəyişir və […]
Uşaqlarda dırnaq yemə və barmaq əmmə
Barmaq əmmə problemi adətən valideynlərdən, “barmağını əmir görəsən hər hansı problem var mı?”, barmaqlarını əmməsi dişlərinə zərər verə bilər mi?”, “Bu vərdişi nə vaxt tərgidər?” “Barmağını əmməməsi üçün nələr etməliyik,” kimi oxşar suallarla gəlir. Barmaq əmmə də dırnaq yemə, alt islatmaq, yalan danışmaq vərdiş və təhsillə bağlı problemlərdir. Dünyaya gəlmək ilə körpələr həyata uyğunlaşmaq və […]
Uşaqlıq qorxuları
Uşaqlıq qorxuları çox müxtəlifdir, bunlar uşağın yaşından asılı olaraq deyişir. İlk növbədə, bu qorxuları uşaqlarda çox ciddi problemlər kimi görmemek və yaşanması lazım olan bir müddət kimi mənimsəməkdir. Lakin qorxuların səbəbləri araşdırılmalıdır. 24 aya qədər uşaqlar üçün ayırma narahatlığı (ayrı-ayrı narahatlıq) yaşamaq normaldır və biz uşaqın inkişafı üçün zəruri olduğunu bilməliyik. Uşaq anasına bir müddət […]
Rotasizm
R səsi tələffüzunə görə mürəkkəb səslərdən biridir. Valideynlərin nəzərində olsun ki, uşağın nitqi inkişafı mərhələsində ən son formalaşan samit səslər R və L səsləridir ki, bu da 4-5 yaşa təsadüf edir. Rotasizm diaqnozu nitqində R səsinin tələffüzu olmadıqda nəinki uşaqlara, bəzən də böyüklərə qoyulan loqopedik diaqnozdur. Pararotasizm-normal, dişarxası R səsinin hər hansı bir səslə əvəz […]
Trikotilomani
Trikotilomaniya gözə çarpacaq qədər saç itkisi ilə nəticələnən, dəfələrlə təkrarlanan saç qopartma davranışıdır. Bu xəstəlik ilk dəfə Fransız dermatoloq Henri Hallopeau tərəfindən öyrənilmişdir. Yunanca qədim söz olub mənası saç qopartmadır. Bu xəstəlik 100 nəfərdən 4-də rast gəlinir. Qadınlarda kişilərə nisbətən daha çox görünür. Trikotilomaniya xəstəliyi ən çox saç qopartma, az hallarda isə qaş, kirpik, saqqal, […]
Autizm nədir?
Autizm-erkən yaş dövründə başlayan, sosial münasibətlər və ünsiyyət sferasında problemlərin olması ilə özünü göstərən ümumi inkişaf problemidir. Autizmin əlamətləri əsasən iki yaşından etibarən özünü göstərməyə başlayır. Autizm-özünə qapanma, real həyatdan uzaqlaşma kimi təzahür edir. Autizm kifayət qədər geniş yayıimış haldır belə ki, təxminən min uşaqdan beş nəfərində müşahidə olunur. Hal-hazırda autizmin yaranmasinin dəqiq səbəbləri məlum […]
Şiddətə məruz qalan uşaqlar
Şiddətə məruz qalan bir uşaq bir dəfə və ya dəfələrlə yaşamış olanlara müxtəlif yollarla cavab verə bilər. Üstəlik, sadəcə bunlara məruz qalmaları deyil, həm də bu görüntülərə şahidlik etmələri kifayətdir. Şiddət uşaqlara pis təsir göstərə bilər. Şiddətə məruz qalan uşaqlarda hadisədən sonra uşaqdan-uşağa fərqli olaraq bunlar gözlenilir. Dalaşqan və əsəbi davranışlar sərgiləyə bilər. Özünə qapanar […]